Diario de Navarra

Oroimenari tiraka, Hasier Larretxeak orain den pertsona izatera eraman dion ibilbidearen mapa zirriborratu du bere azken liburuan. Bidea haurtzaroko eta landa eremuko bakardean hasten da, eta nerabezaroko bilaketetatik igaro ondoren Madrilen darrai gaur egun, fase hauetako pertsonak, tabernak, irakurketak edo musika ezberdinak jasoz. 'Idaztea gibelera zenbatzen ikastea da' liburuan, Larretxeak (Arraioz, 1982) lirismo handiarekin jorratzen ditu afektibitatea, identitate pertsonala edo homosexualitatearen gaiak, baina baita ere loditasuna, gentrifikazioa edo estresaren gaineko hausnarketak. Askapen prozesu baten deskribapena da liburu hau? Bai, bada, eta baita heldutasunarena ere. Hein batean, 40 urteak iragan ondotik bada begirada bat iragan horretara eta berriz iragaiteko bizipen desberdinek eta hoien inguruan ere zer gelditzen zaigun gogoan. Alde memoristikotik pixka bat fragmentarioa da liburuaren osaketa ere. Tartean irakurlea joaten da istorioa osatuz, zeren ari desberdinak daude eta askatasun pertsonal erabateko baten ondorioz idatzita dago. Hori idazteak ere ematen dit irekitasun handiago bat pertsona bezala, eta iraganeko pertsona, elementu eta gertakari horiekin ere baketze bat eskaintzen dit, aurrez aurre begiratzeari esker. Nondik hasi zinen? Azkenean pandemiarengatik, etxeratze aginduagatik, hasi ziren azaleratzen oroitzapen zenbait, korapilo zenbait, eta hortik abiatu nintzen egunerokora hurbiltzen diren testu hoiek idazten. Interesa nuen ez bakarrik iragana, lan eremua, haurtzaroa, nerabezaroa eta pilaketa pertsonal hoiek argi-tzeko, baizik eta isladatu nahi nuen baita ere Madrilgo bizitza. Orain dela gutxi arte ispiluan begiratzea ere kostatu egiten zitzaizula idazten duzu, baina hemen guztiz biluzten zara irakurlearen aurrean, kostatu egin zaizu? Zenbaitetan gaztelania baliatzen dut horretarako, euskaraz kosta egiten zaidalako edo kateatuago sentitzen naizelako zenbait bizipen adierazteko, nire baitako autozentzuragatik behar bada edo auskalo. Itxuraren eta loditasunaren aipu hoiek ispilu dira mintza-tzeko nolatan nire baitako hertsidura eta gabeziek eraman nauten ustekabeko irekitasun batera literaturaren baitan. Hau da, ni pertsona lotsatia banaiz, gizarte fobia izan dut, mintzo naiz nire nerabezaroko egoera zailen inguruan, eta egia da azkenean biluzte ariketa sakona dela liburua, baina era berean saiatu naiz idazlearen argilunak ere argitaratzen. Ba-tzuetan dugu joera idazleok anplifikatzeko interesatzen zaizkigun gertakari eta une zehatzak. Saiatu naiz horrelako dekostrukzio bat edo umorea ere erabiltzen, tartean nire baitako duda edo obsesioen inguruan ere mintzatzeko. Madrilen 18 urte daramatzazu, hiria nola aldatu den ere kontatzen duzu liburuan. Gero eta zailagoa da han bizitzea? Bai. Ematen du liburuak argitaratzeagatik oso bizitza lasaiak ditugula eta ez da egia. Saiatu naiz isladatzen zein hauskorrak garen sortzaileok eta hori da ez dugulako diru sarrera anitzik. Hor badaude gogoetak gentrifikazioa dela eta, pisuen garestitzea dela eta.. nahi nuen isladatu Madrilgo etxe aldaketa hoiek zer suposatu izaten duten ere emozionalki eta baita memoriaren baitan, oroi-tzapenen kasuan zer objetu utzi behar dituzun, zein doazten zurekin... Nahiko intentsoa da hori eta bat batean ere aurkitu nin-tzen etxe aldaketa baten aitzinean liburuaren prozesuaren baitan. Nahiz eta 2020 eta 2022 arteko gertakari bat izan, pertsonala, gero anplifikatuz joan da azkeneko urte hauetan eta gaur egun mahai gainean dagoen gai bat da. Azken urte hauetan Malasañan izan gara, erdigunean, eta orain utzi izan behar dugu. Hasiera nonahi arrotz sentitzen zinela diozu, Madrilen euskaldunegia zinen, Baztanen espainolegia, hard rock tabernetan maritxuegia, gay girotan zaharregia... oraindik arrotz sentitzen zara lekuren baten? Lizentzia literario bat da. Egia da anplifikatu dudala, baina izan ditut holako sentsazioak batik bat gay giroan. Homosexual gisa arrotz sentitu naiz zenbait tabernetan ez naizelako eredu horren ispilu. Nerabezarotasunarengatik edo musika zaletasunarengatik beste esparru batetik nentorren, eta estetika aldetik ere niretzat kristongo talka izan zen. Liburu honek gogoeta anitz dauzka, eta horien artean badago bat garrantzitsua, homosexualitatearen ardatza dago liburu guztian eta horren inguruan guretzat eroso behar ziren espazioak ez direla hain erosokoak. Ez da erosotasuna bakarrik, ezlekuen kon-tzeptua adieraziko nuke. Hau da, pertsona bezala, nahiz eta eremu desberdinetan bizi izan, beti izan dut sentsazio bat, ehuneko ehunean, espazio hoiek ez direla niretzat. Zentzu guztietan. Betidanik ez naiz izan talde haundi baten parte, eta ez dut maite izan ere talde hertsiak. Uste dut hori garrantzitsua dela, naiz eta eroso sentitu talde ezberdinetan. Memoriaren haritik tiraka bazenekien nora heldu nahi zenuen edo liburuak eraman zaitu zu? Bai, liburuak eraman nau. Aitari buruzko testu biziki ederrak lantzen joan nintzen pandemia garaian eta modu paraleloan Iñaki Lareoren inguruko testuak ere. Iñaki Lareo garrantzitsua izan zen nire heziketa emozionalean, nire homosexualitatea arakatzen ari nintzen bitartean bera ezagutu eta berak bazuen horrelako jarrera indartsuago bat, ironiko bat, kritiko bat. Modu natural batean jantzi egiten zituen berak egiten zituen gonak, 90. hamarkadako amaieran eta baserritik aterata, gainera. Pandemia garaian Iñakirekin elkarbanatutako uneak etorri ziren gogora. Bera zendu zen 24 urterekin eta gure bideak ere hurrundu ziren azkeneko urteetan. Orduan liburua osatzen duen puzzle hori osatzen nenbilen bitartean joan nintzen hildo desberdinekin gozatzen eta hor deskubrimendu berriak egiten. Liburuak eraman ninduen. Liburuan musika asko dago, zein izango litzateke zure soinu banda? Pianojole anitz dago, Yann Tiersen eta hildo horretako piano jole eta konpositoreak, Johan Johanssonen erreferentzia ere badago. Baina baita ere beste erreferentziak ere badaude: Anabiren 'Desnúdame, desnúdame' kantua garrantzitsua izan zen nire nerabezarotasunean nire baitako ahots hori aurkitzeko, eta idazten nabilen bitartean erreferentzia desberdinak ateratzen dira: Madrilgo Los Punsetes indi rock taldea bezala, adibidez, edo bat batean Phoebe Bridgersen Estatu Batuetako indie rock musikaria ere agertzen da... Musika ere baliatzen dut sortzeko eta sortzeaz gain musikariei hitz egiten diet, musikazale amorratua naizen heinean. Eta gogoetak ere badaude horren inguruan: idaztea ere badela piano jotze moduko ariketa bat, nahiz eta nik belarri txarra dudan. Musikak laguntzen dit tonua bilatzen. IDAZTEA GIBELERA ZENBATZEN IKASTEA DAEgilea: Hasier LarretxeaArgitaletxea: AlberdaniaOrrialde kopurua: 116Salneurria: 15,50 euro (ebook 9,99 euro)

Diario de Navarra

Hasier Larretxea, idazlea: "Betidanik ez naiz izan talde haundi baten parte, ez ditut maite talde hertsiak"

‘Idaztea gibelera zenbatzen ikastea da’ liburu autobiografikoa kaleratu du Arraiozko poetak

Comentarios

Los Hispanos dan el primer paso ante Israel para llegar al Mundial con un destacado Sergey Hernández

Aoiz despide con honores a Dolores Echarte, 36 años vendiendo chuches en 'La Lola': "Nadie ha dado tanto por tan poco detrás de un mostrador"

EHNE Nafarroa anuncia una nueva dirección con un "importante relevo generacional"

La 26ª edición de los cursos de verano de las universidades navarras tendrá una oferta renovada

La Universidad Pública de Navarra logra 16 medallas en los Campeonatos de España Universitarios